تفتازانى؛ اشعری یا ماتریدى
19 بازدید
محل نشر: طلوع » تابستان و پاییز 1383 - شماره 10 و 11 » (14 صفحه - از 73 تا 86)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
چکیده اهل سنت و جماعت به دو فرقة اشاعره و ماتریدیه تقسیم می‌شوند. این دو فرقه هر چند در کلیات عقاید اشتراکات فراوانی دارند، اما مسائل اختلافی میان آنان نیز بسیار است. در مورد تعداد مسائل اختلافی میان این دو فرقه و نیز در مورد ماتریدی یا اشعری بودن برخی از شخصیت‌های اهل سنت اختلاف نظر وجود دارد. از جمله شخصیت‌های مورد اختلاف، سعد‌الدین مسعود‌بن‌عمر تفتازانی(722ـ791ق) است که شخصیتی مهم و دانشمندی ذوالفنون است. در این مقاله با مراجعة مستقیم به آرای وی، مکتب کلامی‌اش را مورد بررسی قرار دادیم و در پایان به این نتیجه رسیدیم که وی اشعری است و در اکثر موارد اختلافی میان دو فرقه، وی جانب اشاعره را می‌گیرد. واژه‌های کلیدی:تفتازانی، اشاعره، ماتریدیه، اشعری، ماتریدی، اهل سنت و جماعت، اختلافات اشاعره و ماتریدیه، شرح المقاصد، شرح العقائد النسفیة. اهل سنت و جماعت به لحاظ اعتقادی به دو فرقه نسبتاً بزرگ تقسیم می‌شوند. این دو فرقه عبارت‌اند از: اشاعره، پیروان ابوالحسن اشعری که در فقه، عموماً شافعی، حنبلی یا مالکی‌اند؛ و ماتریدیه، پیروان ابومنصور محمد‌بن‌محمد ماتریدی سمرقندی(333ق)، که در فقه عموماً پیرو ابوحنیفه‌اند و به «اهل سنت حنفی» نیز معروف‌اند. این دو فرقه در اصول و کلیات عقاید، اشتراکات فراوانی دارند و به دلیل وجود همین اشتراکات، هر دو فرقه نام «اهل سنت و جماعت» را به خود گرفته‌اند، اما این اشتراکات در حدی نبوده است که آنها را به وحدت کامل برساند و باعث شود که در حقیقت، هر دو فرقه، یک فرقه تلقی شوند، بلکه اختلافات مهمی نیز میان آنها وجود دارد. در این میان، هم در مورد تعداد مسائل اختلافی میان این دو فرقه و هم در مورد ماتریدی یا اشعری بودن برخی از شخصیتهای اهل سنت، اختلاف وجود دارد. از جمله این شخصیتها _____________________________ * دانش‌پژوه کارشناسی ارشد رشتة دین‌شناسی، مؤسسه آموزشی، پژوهشی امام خمینی(ره).
آدرس اینترنتی